“Zionism” ci pen muntuom gamtuom a kikhenthang Jew mite in a pupa gam uh Israel gam Jerusalem “Zion” khuopi a lunggulna uh a hi. A.D 70 in Rome kumpi in Jerusalem Susie hi. A.D 135 in Jew mite in khatvei susietna thuokiain, muntuom gamtuom ah na kikhenthang kia uh hi. A.D 600 apat May 14, 1948 Israel ten suotatna a ngah tan uh Arab Muslimten’ Israel gam (Palestine) ang luo uh hi.
Tambanga Israel ten a pupa gam ang luokia thei na dingun “Zionism” in Jew mite lungsim ang gawmkhawm in ang kipumkhatsah kia zie uh a hi. Tam Zionism pen Austria gama teng Jew mi Theodor Herzl in kum zalom 19th nuolam a ang patdoh a hi. Zionism in muntuom tuoma om Jew mite migam, mi uhna pan pusuohkhie in Palestine ah pupagam tungdingkia dingin a hanthawn hi.
1933 kumin Germany ah Adolf Hitler makaiin Narzis party ang thahatin Jew mi 6,000,000 (6 million) ang thahtah ciengin, migam milei ah lungmuon omlo ci ang theicienta vua, Israel gam tungding dingin Palestine ang zuon ta uh hi. A gam uh ang dinzaw ciengun a lai, a ham uh ma thupitahin sin tangh tangh uh hi. Minamkhat hihna (Identity) leh picinna pen a minamlai tawh na ki en hi. Lai in minam a tawisanga, kiit in kipumkhat sah hi.
“Zoism” in a deina ahi leh ih pupate kithutuohna leh kipumkhatna, kiitna te leh mithahat mihangsan nam ih hina uh lunggula kipumkhat le kithutuoh a kiit dingin ih ki hanthawnna uh a hi. Jew mite ma banga ei Zo te zong minamdang lah a vatenga khangkhie ih tam ma ma uh hi. A pil a siem ahau te bang ih hi zawlai hi. Tua tengin Zo kahi ciciet lei minam thupikhat ih suohzieu lel ding uh hi.
Tudinmun bang zel a pu Zo suonte ih peitozel uh leh ih tulpi hihna uh eikilapieh in mintuom tuom ei ki vaw ding pen a zauhuoi ma ma hi. A zie pen eitem, eihuoi, ei makai ding “Zo Kipawlna” (Zo Culture and Literature Committee) ih nei nai sih uh hi.
Ih unau YAW mite pen Gangaw kim ah na teng in Kawlham le lai leh ngainate a nazat zie un tuhun cieng in minam maithai te suota uh hi. Mihing lam taw kisai tangthusiemte (Genealogists) ten a gen na ah leitung ah minamneu (ethnic group) 11,000 val oma, kum 50 ta a cin ciengin minamneu khat ta mangthai hi ci uh hi. Ih unau YAW te dan cina hi.
Ei pu Zo Suonte in tunitan in miham milai ih zang nalai uh hi. Phailam unau Zote in Zo Laisiengtho ang bawlin a nazat lai un, Kawlgam Zote in ih Zolai le ham nathusimlo in midangte ham a kibawl Laisiengtho le labute ih na zang uh hi. Tuciengin Zokama ih sim thei ding uh Laisiengtho version tuomtuom ih nei zotavua, ei ten ihtawi vuo, ih sim ding beh uh kisam ta giap hi. A ettehuoi khat ah phaigam unau Zote in Zo Kipawlna (Zo Culture and Literarture Committee) a nei zieun ih Zolai pen Manipur gam laisimbute ah naguongthaw vuo, University level ah zong miten Zo ngainate dissertation le thesis in na at uh hi. Ei Kawlgam Zote in Zomibup huop kipawlna tunitan in ih neinai sih uh hi. Ih minam kiitna ding, kipumkhatna ding leh khantona ding pen Zo Kipawlna (Zo Culture and Literature Committee) tung pana kilam ding a hi hi.
Zo Synod ten Zo Kuom Thawn, ZBA ten Zo Patong, Yangonte bawl Pu Zo News cite pen hoi mama hi. Hinan leh Zomibup huop kipawlna pan a hi siha, thukizahna media khat a hilel hi. Zomibup huop kipawlna pen pawlpikhat, khuokhat, le mimalkhat tunga kingam hiloin a khuo khuo kipawlna pan a zungpi kipawlna (Central Committee) tunga kilam ding hizaw hi. Tambang kipawlna te hing nei thei tah ciengun ih Zo hihna uh ih kilangsahthaw ta ding uh hi.
| < Prev | Next > |
|---|







